शुक्रवार, ६ फेब्रुवारी, २०२६

CTEET सराव संच 34 स्किनर सिद्धांत

बी. एफ. स्किनर – सोप्या शब्दात नोट्स 1) बी. एफ. स्किनर कोण होते? पूर्ण नाव : Burrhus Frederic Skinner अमेरिकन मानसशास्त्रज्ञ व्यवहारवादी (Behaviorist) विचारसरणी 2) स्किनर यांचा मुख्य सिद्धांत 👉 क्रियाशील अनुबंधन (Operant Conditioning) ➡️ वर्तनाचे परिणाम (बक्षीस / दंड) यावरून ते वर्तन पुन्हा होईल की नाही हे ठरते. 3) बक्षीस (Reinforcement) बक्षीस = वर्तन मजबूत करणारी गोष्ट (अ) सकारात्मक बक्षीस योग्य वर्तन केल्यावर बक्षीस देणे उदा. शाबासकी, गुण, भेटवस्तू (ब) नकारात्मक बक्षीस त्रासदायक गोष्ट काढून टाकणे उदा. गृहपाठ पूर्ण केल्यावर अतिरिक्त काम माफ 4) दंड (Punishment) चुकीच्या वर्तनानंतर नकारात्मक परिणाम स्किनर दंडाच्या वापराविरुद्ध होते दंडामुळे भीती निर्माण होते, शिकणे कमी होते 5) स्किनर बॉक्स (Skinner Box) उंदीर / कबूतर यावर प्रयोग बटण दाबले → अन्न मिळाले → वर्तन पुन्हा 📌 शिकणे = बक्षीसामुळे 6) बक्षीसाचे वेळापत्रक (Reinforcement Schedules) निश्चित (Fixed) चल (Variable) उदा. प्रत्येक बरोबर उत्तराला गुण (Fixed) कधी-कधी बक्षीस (Variable) 7) शिक्षणातील उपयोग सकारात्मक वातावरण योग्य वर्तनाला बक्षीस तात्काळ प्रतिसाद (Immediate Feedback) कार्यक्रमाधारित अध्यापन (Programmed Learning) 8) मर्यादा अंतर्गत विचार दुर्लक्षित यांत्रिक शिक्षणावर भर सर्जनशीलतेला कमी वाव 9) परीक्षेसाठी झटपट मुद्दे ⭐ स्किनर → Operant Conditioning बक्षीस महत्त्वाचे दंड टाळावा शिक्षक = वर्तन घडवणारा B.F. Skinner – Hard Level MCQ

B.F. Skinner – HARD LEVEL MCQ (20 प्रश्न)

1) बी. एफ. स्किनर किस विचारधारा से संबंधित थे?
2) स्किनर का मुख्य सिद्धांत कौन-सा है?
3) Operant Conditioning में मुख्य भूमिका किसकी होती है?
4) सकारात्मक बक्षीस का उदाहरण कौन-सा है?
5) नकारात्मक बक्षीस का सही अर्थ क्या है?
6) स्किनर बॉक्स का उपयोग किसके लिए किया गया?
7) स्किनर के अनुसार दंड का प्रभाव क्या होता है?
8) निम्न में से कौन-सा Reinforcement Schedule है?
9) Programmed Learning किससे जुड़ा है?
10) Operant Conditioning में सीखना कब होता है?
11) स्किनर के अनुसार व्यवहार किससे नियंत्रित होता है?
12) Variable Ratio Schedule का प्रभाव क्या होता है?
13) Skinner के अनुसार शिक्षक की भूमिका क्या है?
14) स्किनर किस प्रकार के शिक्षण के पक्षधर थे?
15) Operant Conditioning में प्रतिक्रिया किसके बाद आती है?
16) स्किनर के सिद्धांत की मुख्य सीमा क्या है?
17) Immediate Reinforcement का अर्थ है?
18) निम्न में से कौन Skinner से संबंधित नहीं है?
19) स्किनर के अनुसार सीखना क्या है?
20) CTET के अनुसार स्किनर सिद्धांत का सर्वोत्तम उपयोग?

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा

मानस शास्त्र

 बालमानस शास्त्र व विकास या वर आधारित प्रश्न सोडवा त्या साठी खालील  लिंक वर कीलक करा  https://wayground.com/embed/quiz/6a0e923ba0b32abf15e13...