CTEET सराव संच 28लेव्ह व्हायगोत्स्की – सोप्या शब्दात नोट्स व टेस्ट

लेव्ह व्हायगोत्स्की – सोप्या शब्दात नोट्स 1) लेव्ह व्हायगोत्स्की कोण होते? रशियन बालमानसशास्त्रज्ञ सामाजिक-सांस्कृतिक विकास सिद्धांताचे जनक 2) मुख्य सिद्धांत : सामाजिक-सांस्कृतिक विकास सिद्धांत 👉 मुलांचे शिकणे हे समाज, भाषा व संवादावर आधारित असते. मुलं एकटी शिकत नाहीत कुटुंब, शिक्षक, मित्र, समाज यांचा प्रभाव महत्त्वाचा 3) ZPD – जवळच्या विकासाची पातळी ZPD (Zone of Proximal Development) म्हणजे काय? 👉 जे काम मूल एकट्याने करू शकते आणि जे काम मूल इतरांच्या मदतीने करू शकते या दोघांमधील अंतर म्हणजे ZPD 📌 मदतीने शिकण्याची क्षमता = खरी शिकण्याची जागा 4) स्कॅफोल्डिंग (Scaffolding) शिक्षक / पालक / मोठे जे तात्पुरते मार्गदर्शन देतात मूल शिकू लागल्यावर हळूहळू मदत काढून घेतली जाते उदा. ➡️ सुरुवातीला शिक्षक गणित सोडवून दाखवतात ➡️ नंतर मुलं स्वतः सोडवतात 5) भाषेची भूमिका भाषा = विचारांची किल्ली बोलणं → विचार → आत्मसंवाद (Self-talk) → अंतर्गत विचार 📌 भाषा वाढली की विचारशक्ती वाढते 6) पियाजे व व्हायगोत्स्की (थोडक्यात फरक) मुद्दा पियाजे व्हायगोत्स्की शिकणे वैयक्तिक अनुभव सामाजिक संवाद भाषा कमी महत्त्व फार महत्त्व शिक्षक निरीक्षक मार्गदर्शक 7) शिक्षकासाठी उपयोग गटात शिकवणे (Group Learning) चर्चा, प्रश्नोत्तरे मदतीने शिकवणे प्रत्येक मुलाच्या ZPD नुसार शिकवणे 8) परीक्षेसाठी लक्षात ठेवा ⭐ व्हायगोत्स्की = समाज + भाषा + ZPD शिकवणूक = सहकार्याने शिक्षक = सहाय्यक

लेव्ह व्हायगोत्स्की – 20 MCQ Quiz

1) लेव्ह व्हायगोत्स्की कोण होते? समाजशास्त्रज्ञ बालमानसशास्त्रज्ञ तत्त्वज्ञ अर्थतज्ञ

2) व्हायगोत्स्की कोणत्या देशाचे होते? जर्मनी अमेरिका रशिया फ्रान्स

3) व्हायगोत्स्की यांचा मुख्य सिद्धांत कोणता? सामाजिक-सांस्कृतिक विकास व्यवहारवादी संज्ञानात्मक भावनिक

4) ZPD म्हणजे काय? बुद्धिमत्तेची पातळी वयाची मर्यादा शिकण्याचा वेग जवळची विकास पातळी

5) ZPD मध्ये शिकणे कसे होते? एकट्याने मदतीने पाठांतराने दंडाने

6) Scaffolding म्हणजे काय? तात्पुरते मार्गदर्शन कायमची मदत शिक्षा परीक्षा

7) व्हायगोत्स्की यांच्या मते विचारांचा विकास कशामुळे होतो? खेळामुळे वयानुसार भाषेमुळे दंडामुळे

8) व्हायगोत्स्की यांनी कोणत्या शिक्षणावर भर दिला? वैयक्तिक पाठांतर स्पर्धात्मक सामाजिक

9) शिक्षकाची भूमिका काय? मार्गदर्शक फक्त परीक्षक निरीक्षक शिस्तपालक

10) शिकण्याचे मुख्य साधन कोणते? पुस्तक भाषा परीक्षा गृहपाठ

11) समाजाचा प्रभाव कशावर पडतो? शरीरावर उंचीवर शिकण्यावर वयावर

12) गटातील शिक्षण म्हणजे? एकटे शिकणे पाठांतर परीक्षा सहकार्याने शिकणे

13) व्हायगोत्स्की सिद्धांतात कोण महत्त्वाचा? समाज दंड गुण पाठांतर

14) मुलं कशातून शिकतात? शिक्षा संवाद परीक्षा एकटेपणा

15) आत्मसंवाद म्हणजे? शिक्षक संवाद गट संवाद स्वतःशी बोलणे लेखन

16) व्हायगोत्स्की मते शिकवणूक कशी असावी? कठोर दंडात्मक एकांगी सहकार्यात्मक

17) ZPD कोणासाठी उपयुक्त? शिक्षक प्रशासक पालक समाज

18) भाषा कशाशी संबंधित? शरीर विचार खेळ परीक्षा

19) व्हायगोत्स्की मते विकास कशामुळे होतो? वय दंड सामाजिक अनुभव परीक्षा

20) व्हायगोत्स्की सिद्धांत कशावर आधारित आहे? मेंदू गुण शिस्त समाज व भाषा