शिक्षक पात्रता परीक्षा 04

🎯 TET विशेष: बालमानसशास्त्र व अध्यापनशास्त्र 🎯

भाऊसाहेब सर एज्युकेशनल प्लॅटफॉर्म

तुमचे गुण: 0 / 20

1. बुद्धिमत्तेचे 'द्विघटक' उपपत्ती कोणी मांडली? चार्ल्स स्पिअरमन थर्स्टन गार्डनर बिने

स्पष्टीकरण: स्पिअरमन यांनी 'G' (सामान्य) आणि 'S' (विशेष) असे दोन घटक सांगितले.

2. मानसशास्त्र म्हणजे 'आत्म्याचे शास्त्र' ही व्याख्या कोणी केली? वॉटसन अरिस्टॉटल सिग्मंड फ्रॉइड जेम्स

स्पष्टीकरण: सुरुवातीच्या काळात अरिस्टॉटल यांनी आत्म्याचा अभ्यास म्हणजे मानसशास्त्र असे म्हटले होते.

3. जिन पियाजे यांच्या मते २ ते ७ वर्षे वयोगटातील अवस्था कोणती? संवेदीकारक क्रियापूर्व अवस्था मूर्त क्रियात्मक औपचारिक क्रियात्मक

स्पष्टीकरण: या अवस्थेत मुलांमध्ये चिन्हांचा आणि भाषेचा वापर वाढतो.

4. प्रयत्न-प्रमाद उपपत्तीत थॉर्नडाइकने कोणत्या प्राण्यावर प्रयोग केला? मांजर कुत्रा उंदीर चिपांझी

स्पष्टीकरण: त्यांनी मांजराच्या प्रयोगावरून अध्ययनाचे तीन महत्त्वाचे नियम दिले.

5. बालकाच्या विकासाचा 'शिर:पदाभिमुख' नियम काय सांगतो? पायाकडून डोक्याकडे विकास डोक्याकडून पायाकडे विकास मध्यभागाकडून टोकाकडे विकास सर्व दिशांनी सारखा विकास

स्पष्टीकरण: विकासाची प्रक्रिया आधी डोक्याकडून सुरू होऊन पायाकडे जाते.

6. साधक अभिसंधान उपपत्ती कोणी मांडली? पावलॉव्ह बी. एफ. स्किनर वॉटसन कोहलर

स्पष्टीकरण: स्किनर यांनी प्रबलीकरणाच्या (Reinforcement) मदतीने ही उपपत्ती मांडली.

7. सातत्यपूर्ण सर्वंकष मूल्यमापनात (CCE) कशावर भर दिला जातो? फक्त वार्षिक परीक्षा शैक्षणिक व सहशैक्षणिक दोन्ही अंगांचे मूल्यमापन फक्त लेखी परीक्षा कठोर शिस्त

स्पष्टीकरण: विद्यार्थ्याच्या सर्वांगीण विकासाचे मोजमाप करणे हा याचा उद्देश आहे.

8. कुमारावस्थेला 'वादळ आणि तणावाचा काळ' कोणी म्हटले आहे? स्टॅन्ले हॉल पियाजे ब्रूनर स्किनर

स्पष्टीकरण: या काळात होणाऱ्या शारीरिक आणि मानसिक बदलांमुळे हॉल यांनी असे म्हटले.

9. अध्ययन अक्षमता असलेल्या मुलांसाठी 'डिस्लेक्सिया' हा कशाशी संबंधित आहे? लेखन दोष वाचन दोष गणितीय दोष अवधान दोष

स्पष्टीकरण: डिस्लेक्सियामध्ये मुलांना अक्षरे ओळखण्यात आणि वाचण्यात अडचण येते.

10. बुद्ध्यांक (IQ) मोजण्याचे सूत्र काय? CA/MA × 100 MA/CA × 100 MA/CA + 100 MA × CA / 100

स्पष्टीकरण: मानसिक वय (MA) भागिले शारीरिक वय (CA) गुणिले १००.

11. मर्मदृष्टीमूलक अध्ययन प्रयोगात 'सुलतान' नावाच्या प्राण्यावर कोणी प्रयोग केला? वॉटसन कोहलर थॉर्नडाइक स्किनर

स्पष्टीकरण: कोहलर यांनी चिपांझीवर प्रयोग करून आकलनात्मक अध्ययन स्पष्ट केले.

12. अध्यापनाची 'ज्ञाताकडून अज्ञाताकडे' ही पद्धत कशावर आधारित आहे? कठोरपणा विद्यार्थ्यांच्या पूर्वज्ञानावर पुस्तकी ज्ञानावर शिक्षकांच्या आवडीवर

स्पष्टीकरण: मुलांना माहीत असलेल्या गोष्टीकडून नवीन माहितीकडे नेणे हे प्रभावी अध्यापन आहे.

13. 'अब्रााहम मॅस्लो' यांनी कशाची श्रेणी मांडली आहे? बुद्धिमत्ता अध्ययन मानवी गरजांची श्रेणी अनुवंशिकता

स्पष्टीकरण: त्यांनी शारीरिक गरजांपासून स्व-प्रकटीकरणापर्यंतच्या गरजा सांगितल्या.

14. खालीलपैकी कोणते 'अध्यापनाचे' सूत्र नाही? सोप्याकडून कठीणाकडे अमूर्ताकडून मूर्ताकडे ज्ञाताकडून अज्ञाताकडे मूर्ताकडून अमूर्ताकडे

स्पष्टीकरण: अध्यापन नेहमी मूर्ताकडून अमूर्ताकडे असावे, अमूर्ताकडून मूर्ताकडे नाही.

15. 'अभिजात अभिसंधान' उपपत्तीत कुत्र्यावर प्रयोग कोणी केला? इव्हान पावलॉव्ह स्किनर बिने गिल्फर्ड

स्पष्टीकरण: लाळ गाळण्याच्या प्रयोगावरून त्यांनी ही महत्त्वाची उपपत्ती दिली.

16. 'एडवर्ड डी बोनो' कोणत्या क्षेत्रासाठी ओळखले जातात? अध्ययन दोष सृजनात्मक विचार (Creative Thinking) शिस्त नियोजन

स्पष्टीकरण: त्यांनी 'Lateral Thinking' आणि 'Six Thinking Hats' या संकल्पना मांडल्या.

17. विशेष गरजा असलेल्या मुलांसाठी कोणत्या शिक्षणाची शिफारस केली जाते? वेगळी शाळा समावेशित शिक्षण (Inclusive Education) घरून शिक्षण व्यावसायिक शिक्षण

स्पष्टीकरण: सर्व मुलांना मुख्य प्रवाहातील शाळेत एकत्र शिकवणे म्हणजे समावेशित शिक्षण.

18. 'प्रभावाचा नियम' (Law of Effect) कोणी दिला? थॉर्नडाइक पावलॉव्ह स्किनर कोहलर

स्पष्टीकरण: अध्ययनानंतर मिळणारे समाधान हे त्या अध्ययनाला अधिक पक्के करते.

19. 'मानसशास्त्र' हे वर्तनाचे शास्त्र आहे, असे कोणी म्हटले? जे. बी. वॉटसन फ्रॉइड बिने अरिस्टॉटल

स्पष्टीकरण: वॉटसन यांना वर्तनवादाचे जनक मानले जाते.

20. सातत्यपूर्ण मूल्यमापनाचा मुख्य फायदा काय आहे? मुलांमध्ये भीती निर्माण करणे वेळोवेळी कमतरता शोधून त्यात सुधारणा करणे केवळ नापास करणे पालकांना तक्रार करणे

स्पष्टीकरण: उपचारात्मक अध्यापनासाठी हे मूल्यमापन अत्यंत आवश्यक आहे.

निकाल व प्रमाणपत्रासाठी तुमचे पूर्ण नाव टाका:

चाचणी निकाल व प्रमाणपत्र

प्रमाणित करण्यात येते की,

विद्यार्थ्याचे नाव

यांनी 'TET विशेष: बालमानसशास्त्र व अध्यापनशास्त्र' ही सराव चाचणी यशस्वीरीत्या पूर्ण केली आहे.
त्यांच्या या प्रयत्नांचे आणि यशाचे हार्दिक अभिनंदन!

प्राप्त गुण: 0 / 20

शुभेच्छुक: भाऊसाहेब सर एज्युकेशनल प्लॅटफॉर्म