वर्ग ४ था /७ वा शिष्यवृत्ती परीक्षा सराव चाचणी 6

📊 वर्ग 4 थी शिष्यवृत्ती परीक्षा : परिसर अभ्यास व GK 📊

भाऊसाहेब सर एज्युकेशनल प्लॅटफॉर्म

तुमचे गुण: 0 / 20

1. वनस्पती सूर्यप्रकाशात स्वतःचे अन्न स्वतः तयार करतात, या प्रक्रियेला काय म्हणतात? 1) बाष्पीभवन 2) प्रकाशसंश्लेषण 3) श्वसन 4) पचन

स्पष्टीकरण: वनस्पती हरितद्रव्य, सूर्यप्रकाश, पाणी व हवेतील कार्बन डायऑक्साईड यांच्या मदतीने अन्न तयार करतात, याला 'प्रकाशसंश्लेषण' म्हणतात.

2. महाराष्ट्राची उपराजधानी कोणती आहे? 1) पुणे 2) छत्रपती संभाजीनगर 3) नागपूर 4) नाशिक

स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राची मुख्य राजधानी मुंबई असून उपराजधानी 'नागपूर' आहे.

3. छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म कोणत्या किल्ल्यावर झाला? 1) रायगड 2) शिवनेरी 3) तोरणा 4) राजगड

स्पष्टीकरण: छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर जवळील 'शिवनेरी' किल्ल्यावर झाला.

4. पाण्याचे बर्फामध्ये रूपांतर होणे या क्रियेला काय म्हणतात? 1) संपिंडन / गोठण 2) बाष्पीभवन 3) उत्कलन 4) विरघळणे

स्पष्टीकरण: पाण्याचे तापमान 0°C किंवा त्याखाली गेल्यास त्याचे बर्फात रूपांतर होते, याला पाणी 'गोठणे' (Freezing) म्हणतात.

5. हवेमध्ये सर्वात जास्त प्रमाणात कोणता वायू असतो? 1) ऑक्सिजन 2) नायट्रोजन 3) कार्बन डायऑक्साईड 4) हेलियम

स्पष्टीकरण: हवेमध्ये सुमारे 78% नायट्रोजन, 21% ऑक्सिजन आणि 1% इतर वायू असतात.

6. सूर्याच्या सर्वात जवळचा ग्रह कोणता? 1) बुध (Mercury) 2) शुक्र (Venus) 3) मंगळ (Mars) 4) पृथ्वी (Earth)

स्पष्टीकरण: सूर्यमालेत सूर्याच्या सर्वात जवळचा ग्रह 'बुध' आहे.

7. महाराष्ट्रातील सर्वात उंच शिखर कोणते? 1) साल्हेर 2) महाबळेश्वर 3) कळसूबाई 4) हरिश्चंद्रगड

स्पष्टीकरण: नगर-नाशिक सीमेवरील 'कळसूबाई' हे महाराष्ट्रातील सर्वात उंच शिखर आहे (उंची: 1646 मीटर).

8. शरीराला ऊर्जा देणारे मुख्य पोषक घटक कोणते? 1) कर्बोदके व स्निग्ध पदार्थ 2) प्रथिने 3) जीवनसत्त्वे 4) खनिजे

स्पष्टीकरण: कर्बोदके आणि स्निग्ध पदार्थांपासून शरीराला मुख्यत्वे ऊर्जा मिळते. प्रथिनांमुळे शरीराची वाढ होते.

9. 'जागतिक पर्यावरण दिन' दरवर्षी कोणत्या दिवशी साजरा केला जातो? 1) 28 फेब्रुवारी 2) 5 जून 3) 15 ऑगस्ट 4) 2 ऑक्टोबर

स्पष्टीकरण: पर्यावरण संवर्धनाची जाणीव निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी '5 जून' हा जागतिक पर्यावरण दिन साजरा केला जातो.

10. खालीलपैकी कोणता प्राणी 'उभयचर' (Amphibian) आहे? 1) मासा 2) बेडूक 3) साप 4) मगर

स्पष्टीकरण: जमीन आणि पाणी अशा दोन्ही ठिकाणी राहणाऱ्या व श्वसन करणाऱ्या प्राण्याला उभयचर म्हणतात. 'बेडूक' हा उभयचर प्राणी आहे.

11. नकाशात 'उत्तर दिशा' सामान्यतः कोणत्या बाजूला दर्शवली जाते? 1) वरच्या बाजूला 2) खालच्या बाजूला 3) डाव्या बाजूला 4) उजव्या बाजूला

स्पष्टीकरण: नकाशाच्या नियमानुसार नकाशाची वरची बाजू नेहमी 'उत्तर दिशा' (North) दर्शवते.

12. मानवी शरीराचे सामान्य तापमान किती असते? 1) 37°C 2) 32°C 3) 40°C 4) 100°C

स्पष्टीकरण: निरोगी मानवी शरीराचे सरासरी तापमान सुमारे 37°C (किंवा 98.6°F) असते.

13. 'मिठाचा सत्याग्रह' करण्यासाठी महात्मा गांधींनी कोठून दांडी यात्रा सुरू केली होती? 1) वर्धा आश्रम 2) साबरमती आश्रम 3) सेवाग्राम आश्रम 4) पवनार आश्रम

स्पष्टीकरण: महात्मा गांधींनी 1930 मध्ये अहमदाबाद येथील 'साबरमती आश्रमातून' दांडी यात्रा सुरू केली होती.

14. पृथ्वीला सूर्याभोवती एक फेरी पूर्ण करण्यासाठी किती वेळ लागतो? 1) 24 तास 2) 1 वर्ष (365 दिवस) 3) 1 महिना (30 दिवस) 4) 12 तास

स्पष्टीकरण: पृथ्वीला स्वतःभोवती फिरायला (परिवलन) 24 तास लागतात, तर सूर्याभोवती फिरायला (परिभ्रमण) 1 वर्ष (सुमारे 365 1/4 दिवस) लागते.

15. 'अ' जीवनसत्त्वाच्या अभावामुळे कोणता आजार होतो? 1) रातआंधळेपणा 2) स्कर्व्ही 3) रिकेट्स (मुडदूस) 4) बेरीबेरी

स्पष्टीकरण: 'अ' जीवनसत्त्वाच्या अभावामुळे 'रातआंधळेपणा' होतो. ('क' मुळे स्कर्व्ही, 'ड' मुळे मुडदूस होतो).

16. भारताचे पहिले पंतप्रधान कोण होते? 1) डॉ. राजेंद्र प्रसाद 2) पंडित जवाहरलाल नेहरू 3) सरदार वल्लभभाई पटेल 4) लाल बहादूर शास्त्री

स्पष्टीकरण: भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू होते. (डॉ. राजेंद्र प्रसाद हे भारताचे पहिले राष्ट्रपती होते).

17. पाणी शुद्ध करण्यासाठी ग्रामीण भागात किंवा विहिरींमध्ये कोणते औषध टाकले जाते? 1) ब्लिचिंग पावडर (टी.सी.एल.) 2) मीठ 3) सोडा 4) साखर

स्पष्टीकरण: पाण्यातील जंतूंचा नाश करून पाणी निर्जंतुक करण्यासाठी ब्लिचिंग पावडरचा वापर केला जातो.

18. 'अजिंठा व वेरूळ' ची प्रसिद्ध लेणी कोणत्या जिल्ह्यात आहेत? 1) नाशिक 2) छत्रपती संभाजीनगर 3) पुणे 4) कोल्हापूर

स्पष्टीकरण: जगप्रसिद्ध अजिंठा आणि वेरूळची लेणी 'छत्रपती संभाजीनगर' (औरंगाबाद) जिल्ह्यात आहेत.

19. डासांच्या चावण्यामुळे खालीलपैकी कोणता रोग होतो? 1) काविळ 2) हिवताप (मलेरिया) 3) विषमज्वर (टायफॉईड) 4) क्षयरोग (टी.बी.)

स्पष्टीकरण: ॲनॉफिलीस डासाची मादी चावल्यामुळे 'मलेरिया' (हिवताप) आणि एडिस डासामुळे 'डेंग्यू' होतो.

20. भारताचा राष्ट्रीय जलचर प्राणी कोणता आहे? 1) व्हेल मासा 2) गंगेतील डॉल्फिन 3) पाणघोडा 4) कासव

स्पष्टीकरण: 'गंगेतील डॉल्फिन' (Ganges River Dolphin) हा भारताचा राष्ट्रीय जलचर प्राणी आहे.

परीक्षेचा निकाल