वर्ग ४ था /७ वा शिष्यवृत्ती परीक्षा सराव चाचणी ८

📊 वर्ग 4 थी शिष्यवृत्ती : विरुद्धार्थी शब्द (मध्यम ते कठीण) 📊

भाऊसाहेब सर एज्युकेशनल प्लॅटफॉर्म

तुमचे गुण: 0 / 20

1. 'ऐहिक' या शब्दाचा अचूक विरुद्धार्थी शब्द कोणता? 1) भौतिक 2) पारलौकिक 3) सांसारिक 4) नैसर्गिक

स्पष्टीकरण: 'ऐहिक' (या जगातील) या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द 'पारलौकिक' (दुसऱ्या लोकातील/परलोकातील) असा होतो.

2. 'कृपण' या शब्दाचा योग्य विरुद्धार्थी शब्द ओळखा. 1) कंजूष 2) उदार 3) गरीब 4) दयाळू

स्पष्टीकरण: 'कृपण' म्हणजे अत्यंत कंजूष, म्हणून त्याचा विरुद्धार्थी शब्द 'उदार' (किंवा दानशूर) असा होतो.

3. 'आकुंचन' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता? 1) आकुंचित 2) संकोच 3) प्रसरण 4) विस्तारणे

स्पष्टीकरण: 'आकुंचन' (आकार लहान होणे) चा अचूक विरुद्धार्थी शब्द 'प्रसरण' (आकार मोठा होणे) असा आहे.

4. 'अग्रज' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द ओळखा. 1) अनुज 2) ज्येष्ठ 3) कनिष्ठ 4) पूर्वज

स्पष्टीकरण: 'अग्रज' म्हणजे आधी जन्मलेला (मोठा भाऊ) आणि 'अनुज' म्हणजे नंतर जन्मलेला (लहान भाऊ).

5. 'सकर्मक' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता? 1) निष्कर्मक 2) अकर्मक 3) कुकर्मक 4) दुष्कर्मक

स्पष्टीकरण: सकर्मक × अकर्मक.

6. 'ग्राह्य' या शब्दाचा योग्य विरुद्धार्थी शब्द निवडा. 1) अग्राह्य नसलेले 2) स्वीकार्य 3) त्याज्य 4) अप्राप्य

स्पष्टीकरण: 'ग्राह्य' म्हणजे स्वीकारण्याजोगे, तर 'त्याज्य' (किंवा अग्राह्य) म्हणजे सोडण्याजोगे / त्याग करण्याजोगे.

7. खालीलपैकी विरुद्धार्थी शब्दांची अयोग्य (चुकीची) जोडी कोणती? 1) सुकाळ × दुष्काळ 2) सौम्य × शांत 3) विधायक × विघातक 4) नश्वर × शाश्वत

स्पष्टीकरण: 'सौम्य' आणि 'शांत' हे समानार्थी शब्द आहेत (सौम्य चा विरुद्धार्थी 'उग्र' किंवा 'तीव्र' असा होतो).

8. 'मृदू' या शब्दाचा योग्य विरुद्धार्थी शब्द कोणता? 1) मऊ 2) कोमल 3) कठोर (किंवा कठीण) 4) नाजूक

स्पष्टीकरण: 'मृदू' म्हणजे मऊ किंवा कोमल, त्याचा विरुद्धार्थी शब्द 'कठोर' किंवा 'टणक' असा होतो.

9. 'उन्नती' या शब्दाचा अचूक विरुद्धार्थी शब्द ओळखा. 1) प्रगती 2) अवनती 3) दुर्गती 4) विपत्ती

स्पष्टीकरण: उन्नती (विकास/प्रगती) चा अचूक विरुद्धार्थी शब्द 'अवनती' (ऱ्हास/घसरण) असा होतो.

10. 'अमृता'ला विष मानणारे लोक जगात कमी नाहीत. या वाक्यातील अधोरेखित 'अमृत' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता? 1) विष (गरल) 2) सुधा 3) पियूष 4) संजीवनी

स्पष्टीकरण: अमृताचा विरुद्धार्थी शब्द 'विष' (किंवा गरल/हलाहल) असा होतो. सुधा व पियूष हे समानार्थी शब्द आहेत.

11. 'आसक्ती' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता? 1) ओढ 2) विरक्ती 3) प्रेम 4) अनासक्तता

स्पष्टीकरण: 'आसक्ती' (अति मोह/लगाव) चा योग्य विरुद्धार्थी शब्द 'विरक्ती' असा आहे.

12. 'कृतज्ञ' च्या विरुद्ध 'कृतघ्न' तसे 'स्वार्थी' च्या विरुद्ध काय येईल? 1) अपस्वार्थी 2) निस्वार्थी (निःस्वार्थी) 3) परार्थी 4) अस्वार्थी

स्पष्टीकरण: स्वार्थी × निःस्वार्थी (किंवा परार्थी). शिष्यवृत्तीत 'निःस्वार्थी' हा अचूक पर्याय मानला जातो.

13. 'ज्येष्ठ' या शब्दाचा अचूक विरुद्धार्थी शब्द ओळखा. 1) मोठा 2) वृद्ध 3) कनिष्ठ 4) तरुण

स्पष्टीकरण: 'ज्येष्ठ' (मोठा/वरिष्ठ) चा विरुद्धार्थी शब्द 'कनिष्ठ' (लहान) असा होतो.

14. 'अल्पायुषी' या शब्दाचा योग्य विरुद्धार्थी शब्द कोणता? 1) दीर्घायुषी 2) चिरंजीव 3) अमर 4) बहुआयुषी

स्पष्टीकरण: अल्पायुषी (कमी आयुष्य असलेला) × दीर्घायुषी (खूप आयुष्य असलेला).

15. 'दुर्लक्षित' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता? 1) अलक्षित 2) लक्षित 3) दुर्लक्ष 4) विलक्षित

स्पष्टीकरण: दुर्लक्षित × लक्षित.

16. 'सचेतन' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द ओळखा. 1) चेतन 2) अचेतन (किंवा निश्चेतन) 3) सजीव 4) गतिमान

स्पष्टीकरण: 'सचेतन' म्हणजे चेतना/जीव असलेला आणि 'अचेतन' म्हणजे चेतनाशून्य/निर्जीव.

17. 'विधवा' या शब्दाचा योग्य विरुद्धार्थी शब्द कोणता? 1) सधवा 2) सुवासिनी 3) सौभाग्यवती 4) विवाहिता

स्पष्टीकरण: ज्या स्त्रीचा पती वारला आहे ती 'विधवा', आणि जिचा पती जिवंत आहे ती 'सधवा'.

18. 'आदर' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द बनवताना कोणता उपसर्ग योग्य ठरेल? 1) बे- 2) गैर- 3) अना- (अनादर) 4) अप-

स्पष्टीकरण: 'आदर' या शब्दाला 'अन्' / 'अना' उपसर्ग लागून 'अनादर' हा विरुद्धार्थी शब्द तयार होतो.

19. 'श्रोता' या शब्दाचा योग्य विरुद्धार्थी शब्द कोणता? 1) वक्ता 2) नेता 3) प्रेक्षक 4) वाचक

स्पष्टीकरण: 'श्रोता' म्हणजे ऐकणारा आणि 'वक्ता' म्हणजे बोलणारा किंवा भाषण देणारा.

20. 'उधळ्या' या शब्दाचा अचूक विरुद्धार्थी शब्द ओळखा. 1) श्रीमंत 2) मितव्ययी (किंवा काटकसरी) 3) भिकारी 4) उधळपट्टी करणारा

स्पष्टीकरण: 'उधळ्या' म्हणजे पैशांची उधळपट्टी करणारा, त्याचा विरुद्धार्थी शब्द 'मितव्ययी' किंवा 'काटकसरी' असा होतो.

परीक्षेचा निकाल